Het voormalige Paulus Lyceum aan de Wandelboslaan in Tilburg wordt getransformeerd tot een moderne mbo-campus voor zo’n 1.700 studenten: Yonder Campus Wandelbos. Het monumentale schoolgebouw van circa 8.000 m2 uit 1960 blijft het kloppend hart en wordt aangevuld met circa 6.000 m2 nieuwbouw. Van Hees Elektrotechniek & ICT verzorgt alle elektrotechnische installaties hiervoor. Van de basisvoorzieningen zoals licht en kracht tot een intelligent lichtmanagementsysteem, uitgebreid wifinetwerk en moderne brandmeldinstallatie met gesproken woord: het complete E-pakket wordt opnieuw ontworpen en aangelegd, passend bij de eisen van vandaag én de kwaliteit van weleer.
Tekst: Lieke Bousema | Geschreven voor Van Hees Elektrotechniek & ICT
Samenwerking met de opdrachtgever
Yonder Campus Wandelbos is ontworpen door architecten|en|en en wordt gerealiseerd door Mertens Bouwbedrijf, dat direct na de projectgunning al met een eerste uitdaging werd geconfronteerd. In allerijl moest namelijk gezocht worden naar installatiepartners voor de E- en W-installaties, met de flexibiliteit én capaciteit om op de al rijdende trein te springen. Voor de elektrotechnische installaties werd al snel gedacht aan Van Hees. Als familiebedrijven hebben wij eenzelfde ‘schouders eronder’-mentaliteit, waarbij loyaliteit, hard werken en een sterke onderlinge verbondenheid centraal staan. Bovendien zijn wij in Tilburg gevestigd, lopen wij voorop in techniek én kunnen wij het complete proces van ontwikkeling, engineering, realisatie en software-programmering in eigen beheer en met eigen mensen oppakken.
Eigen kracht
In plaats van voort te borduren op het bestaande installatieontwerp, zijn wij in dit project uitgegaan van onze eigen kracht. Op basis van het Programma van Eisen, de projectvisie van architect en aannemer én onze eigen kennis en ervaring hebben wij een compleet nieuw installatieontwerp gemaakt waarin een hoog gebruikerscomfort, maximale controle én reductie van het energieverbruik domineren.
Voortschrijdende inzichten
In januari 2025 zijn wij in het bouwteam ingestapt en zes maanden later al startte de uitvoering, waarbij een zeer hoog bouwtempo wordt aangehouden. Onder andere om opening van de campus vóór het nieuwe schooljaar mogelijk te maken. Dit betekent echter niet dat het installatieontwerp al gereed is. Op basis van voortschrijdende inzichten worden ontwerp en uitvoering continu gefinetuned, wat vraagt om een goede afstemming met alle bouwpartners. Maar ook om creativiteit van onze uitvoeringsteams en continue alertheid, zodat altijd volgens de laatste inzichten en (BIM-)tekeningen wordt gewerkt. Onze flexibele werkhouding, uitgebreide technische kennis en ervaring in grote, complexe projecten komen in dit geval uitstekend van pas. In onze software kunnen we bovendien eenvoudig instellingen en zoneringen aanpassen. Bijvoorbeeld voor de verlichting en inbraakbeveiliging, waardoor de sturingen altijd actueel zijn. Ook wanneer indelingen of functies nog wijzigen.
Elektrotechnische voorzieningen
Wij realiseren alle elektrotechnische installaties voor Yonder Campus Wandelbos. Vanaf het transformatorstation tot en met de verlichting, een uitgebreid (draadloos) wifi-netwerk en alles wat daartussen zit. Grootste uitdaging hierbij is om de beschikbare stroom zo slim mogelijk te verdelen. De verwarming van de school gebeurt volledig elektrisch en alle leerlingen beschikken over laptops, waarvoor een groot aantal oplaadpunten wordt voorzien. Bovendien wordt een aantal EV-laadpunten geïnstalleerd. Omdat de huidige aansluiting te krap is om in de elektriciteitsbehoefte te voorzien, proberen we vraag en aanbod met slimme technieken in balans te brengen. Bijvoorbeeld met load balancing technologie in de laadpalen en een intelligent verlichtingssysteem.
Slimme verlichting
Yonder Campus Wandelbos krijgt een intelligent verlichtingssysteem, waarin moderne functies zoals aanwezigheidsdetectie, daglichtafhankelijke regeling, verlichtingsscenes voor toetsmomenten of presentaties en energiebesparende dimprofielen slim geïntegreerd worden. In het Energie Management Systeem (EMS) van de school kunnen de werking, het aantal branduren én het energieverbruik van alle armaturen straks afzonderlijk gemonitord en uitgelezen worden, waardoor voorspellend onderhoud en gerichte service mogelijk worden. In combinatie met de geïntegreerde aanwezigheidsdetectie kunnen we bovendien zien welke ruimtes wel of niet in gebruik zijn. Op basis hiervan kunnen niet alleen schoonmaak en inbraakbeveiliging, maar ook energieverbruik geoptimaliseerd worden.
Wanneer er een energietekort is, dimmen alle armaturen in de school automatisch terug. En dankzij een koppeling met de W-installaties kunnen de klimaatinstallaties automatisch worden teruggeregeld wanneer een ruimte een bepaalde tijd niet in gebruik is.
Heldere instructies bij brand
Een campus met honderden studenten vraagt om een doordacht brandmeld- en ontruimingssysteem. Daarom leveren wij een gecertificeerde brandmeldinstallatie die gekoppeld wordt aan een ontruimingssysteem met gesproken woord. Bij onverhoopte calamiteiten horen de studenten en medewerkers niet alleen een sirene, maar ook heldere, gesproken instructies. Hierbij kunnen naast Nederlands ook andere populaire talen worden ingesteld, waardoor de veiligheid wordt vergroot en de kans op paniek in noodsituaties wordt beperkt. Bij de aanleg wordt nauw samengewerkt met de installatieadviseur en het bouwteam, zodat detectoren en luidsprekers logisch in het gebouw geïntegreerd worden en de akoestiek in de monumentale ruimtes optimaal wordt benut. Door ook de lestijdensignalering in het ontruimingssysteem te integreren, is één speaker per ruimte voldoende.
Bijzonderheden tijdens de realisatie
In het monumentale deel van Yonder Campus Wandelbos blijven de karakteristieke elementen zoveel mogelijk behouden. De lange gangen, het trappenhuis en de kapel krijgen een prominente plek in het vernieuwde ontwerp. Dit betekent dat elke kabelroute, inbouwdoos en/of armatuur hier met extra zorg gepland moet worden. Waar in nieuwbouw veelal vrij kan worden gefreesd en geboord, vraagt een monumentaal gebouw om maatwerk oplossingen. Hierbij wordt waar nodig gewerkt met subtiele opbouwsystemen in plaats van ingrijpende sparingen. Bovendien worden armaturen en schakelmateriaal zo geselecteerd en gepositioneerd dat architectuur en zichtlijnen in ere blijven.
Meerwaarde voor de toekomst
Met respect voor het monument, oog voor comfort en veiligheid én een scherpe blik op duurzaamheid leveren wij een installatiepakket waarmee het voormalige Paulus Lyceum klaar is voor de volgende generatie studenten. Maar ook voor een toekomst waarin slim energiemanagement steeds belangrijker wordt.